Nhà mình rất thích ăn cá nhưng nhiều người bán hàng vì muốn giữ cho cá tươi đã ướp ure vào cá. Các bạn cho mình hỏi, làm thế nào để phân biệt được cá sạch với cá đã ướp ure?
Ure là chất cấm dùng trong thực phẩm nhưng thực tế người bán hàng sử dụng chất này để bảo quản làm cho cá có vẻ tươi lâu hơn, đẹp mắt hơn nhưng chúng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe.
Để nhận biết được cá có bị ướp bằng ure không, bằng mắt thường, chúng ta có thể nhận biết như sau:
Bộ phận của cá | Cá sạch | Cá ướp ure |
Mang cá |
- Mang cá còn đọng máu là cá tươi, không nhớt và không có mùi hôi. - Mắt cá tươi lồi và trong. Giác mạc đàn hồi |
- Mang không đỏ nhưng cá nhìn rất tươi. Nhớt có mùi hôi - Mắt cá ươn thì lõm vào trong, màu đục. Giác mạc nhăn nheo. |
Vảy cá | - Vảy cá tươi óng ánh, bám chặt với thân cá, không có niêm dịch, không có mùi hôi. | - Vảy cá ươn mờ, không óng ánh, dễ tróc khỏi thân cá, có mùi hôi. |
Miệng cá | - Ngậm kín | - Ngược lại |
Thịt cá | - Độ đàn hồi tốt, thịt bám chắc vào xương. Mùi tanh đặc trưng của cá | - Thịt cá nhẽo, tróc vảy. độ đàn hồi thấp. Ngửi có mùi hôi và khai. |
Khi chế biến | - Có độ ngọt, thơm tự nhiên | - Không có độ ngọt, thịt mềm, nhũn và hôi |
Tốt nhất, nên chọn cá ở nơi được bảo quản trong hệ thống cấp đông, tủ lạnh hoặc trong đá bào nhỏ phủ kín.
Hải sản nói chung khi bị nhiễm hóa chất thường có mùi lạ, không tanh, ít nhớt, đặc biệt là ở mang cá. Những con cá bị nhiễm độc nặng thì có đầu to, thân nhỏ, thậm chí có một số con cá còn xuất hiện u trên thân…
Khi chọn cá biển, bạn hãy quan sát mang cá. Vì mang là cơ quan hô hấp của cá, cá bơm nước qua mang để lấy ôxy trong nước, do vậy hóa chất sẽ ảnh hưởng tới mang cá trước tiên. Mang cá cũng là bộ phận để nhận biết độ tươi của cá. Nếu cá còn tươi thì mang có màu đỏ tươi, không có mùi, không nhớt. Nắp mang khép chặt với miệng mang, chứng tỏ cá vừa mới được đánh bắt. Mang cá bị nhiễm độc không sáng trơn và có màu hồng thâm.
Sau mang cá, bộ phận cần quan sát tiếp theo là mắt cá, đối với những con cá bị nhiễm độc thì mắt không còn trong, thậm chí có con bị nhiễm độc nặng khiến mắt lồi ra. Tránh sử dụng những con cá có dấu hiệu như vậy, để đảm bảo an toàn sức khỏe.
Cá bị nhiễm độc nặng thì đầu to thân nhỏ, thậm chí có một số con cá còn xuất hiện u trên thân. Vảy cá ráp, có dấu hiệu bong tróc nhiều. Thân cá xuất hiện các đốm đen trông loang lổ, nhiều con còn bị đen toàn thân.
Những con cá còn tươi nguyên thì thịt cá khi nấu lên chắc và thơm, còn cá bị nhiễm độc thì thịt bở, có mùi lạ. Đặc biệt khi nấu, hơi cá bốc mùi lạ và xuất hiện bọt đen khi nấu là cá đã được ướp hàn the hoặc nhiễm hóa chất độc hại, phải bỏ đi không được ăn.
Ngoài ra, bạn cũng nên lưu ý, nếu cá biển bị ướp urê (giữ cá tươi lâu) thì mắt cá trong, mang cá đỏ tươi hơn bình thường nhưng khi ấn vào thân cá thì thấy mềm, độ đàn hồi không cao, ngửi kỹ có mùi khai chứ không phải mùi tanh đặc trưng. Cá dễ bị tróc vẩy, thịt nhẽo và mắt lõm vào trong.
Nên chọn các loại cá còn nhớt. Nếu cá còn tươi mà không còn nhớt thì cũng không nên mua vì có thể chúng đã được ngâm tẩm khá lâu. Dùng tay ấn vào thịt cá, nếu thịt đàn hồi là thịt tươi, nếu ấn vào mà lõm trên mình cá thì không mua. Khi đã được ủ urê cá có mùi khai chứ không có mùi tanh đặc trưng.
Cách chọn tôm
Tốt nhất là mua tôm còn sống và bơi khỏe mạnh, nếu tôm đông lạnh thì chọn con tôm còn toàn thân, sờ vào cảm giác mềm dẻo, căng tự nhiên là tôm không bị bơm thạch (có tác dụng tăng trọng lượng). Các bộ phận dính chặt vào nhau, các chi vẫn còn nguyên. Không nên chọn tôm đã nát có mùi tanh, ươn.
Nếu là tôm hùm, nên chọn các loại tôm có vỏ bóng, càng xanh. Các loại tôm khác tốt nhất nên chọn các loại tôm còn khỏe, nhảy tanh tách. Tôm sú thì có vỏ bóng, trơn, sống giữa thân tôm tươi và trong, đó mới là tôm ngon, chắc thịt.
Đặc biệt, khi mua tôm, cá, mực và hải sản nói chung, nếu thấy người bán bày ra mà không cần ướp nhiều đá trong khi nhìn vẫn tươi, sờ vào lại thấy mềm thì chắc chắn là đã được ướp hàn the hoặc urê.
Cách chọn cua
Cua có rất nhiều loại như cua gạch, cua thịt, cua nước để bạn lựa chọn theo sở thích hay theo yêu cầu chế biến của món ăn. Cua gạch hay cua thịt đều rất ngon và bổ dưỡng. Khi chọn cua, nhìn bên ngoài thấy lớp vỏ màu xám đục, dùng tay ấn vào yếm cua thấy rắn chắc, yếm to là cua có nhiều thịt.
Không nên chọn cua có càng và mai trông hơi xanh, ấn tay vào yếm thấy mềm, vì đó là loại cua mọng nước, xốp, ít thịt, không ngon. Bạn nên chọn con thật tươi, nhìn yếm vẫn còn bám chắc vào thân, chân và càng chuyển động khỏe mạnh, gai trên càng và mai cua vẫn sắc.
Với cua gạch thì cần kiểm tra độ đầy và chắc của thịt bằng cách bóp vào mai cua. Mai cua mềm thì chứng tỏ thịt bị ốp, ăn không ngon. Chọn con nào càng chắc càng tốt, đặc biệt chọn những con có phần thân màu vàng phèn, đây thường là những con cua chắc thịt. Dùng tay đè nhẹ phần khe giữa mai cua và yếm cua. Sau đó nhìn vào để xem, nếu cua gạch nhiều sẽ thấy phần gạch màu đỏ nhiều ở bên trong, còn nhìn vào mà không thấy gì thì tốt nhất là lựa con khác
Cua khỏe, sống dai và bảo quản đơn giản, chỉ cần giữ đủ ẩm là có thể sống được hàng tuần, do vậy người ta thường không ướp đạm ure cho cua. Chỉ cần chọn cua chắc hoặc nhiều gạch là được.
Cách chọn ghẹ
Cách chọn ghẹ cũng tương tự như chọn cua, nhưng có một số điểm cần lưu ý. Có nhiều loại như ghẹ đỏ, ghẹ ba chấm, ghẹ xanh… nhưng ghẹ ngon, nhiều thịt và bổ dưỡng nhất vẫn là ghẹ xanh. Khi chọn không nên chọn con quá lớn, con vừa phải sẽ nhiều thịt và ngon hơn. Chọn những con thật chắc, to bằng bàn tay người lớn, bấm vào yếm không lún.
Nếu ăn ghẹ thịt thì nên chọn con đực, bấm tay vào sát phần yếm (phía dưới ức, gần chân mái chèo), nếu không lõm thì đó là ghẹ chắc thịt. Nếu thích ăn ghẹ có gạch thì chọn con cái. Những con này có màu hơi ngả vàng như màu đất phèn, các chân bóp rất chắc chứ không mềm hoặc hơi lõm.
Ghẹ đực thì yếm (vùng tam giác phía dưới bụng) nhỏ, ghẹ cái thì yếm to. Không nên mua ghẹ vào giữa tháng, lúc này thịt ghẹ vừa nhão và mềm không ngon.
Cách chọn các loại ốc, sò
Với ốc thì nên chọn những loại còn đang bò, khi chạm tay mới khép miệng lại. Đối với các loại sò nên ngửi. Nếu chúng không có mùi hôi là được, bởi nếu sò chết có mùi hôi rất khó chịu. Tùy loại sò mà bạn lựa chọn khác nhau, với sò lông, sò dương… nên chọn những con vừa ăn, không lớn quá vì thịt sò dai. Sò huyết thì không nên chọn con nhỏ, khi chế biến thịt sò teo lại, không ngon.
Cách chọn mực tươi
Mực có nhiều loại như mực ống, mực nang, mực nướng… tùy từng loại mà cần quan sát kỹ, tuy nhiên với loại nào thì mực nên có lớp màng nâu bên ngoài da, bao quanh đều, ít sứt sẹo. Đầu mực còn dính nguyên và thân. Nếu thấy mực không có lớp da nâu, không có đầu và được bóc trắng nõn thì không nên mua, trừ mực đã được đóng gói trong siêu thị. Với mực nang, bạn nên chọn con to, thịt có màu trắng đục; mực ống chọn con có lớp thịt màu trắng hồng, đưa lên mũi không có mùi tanh là được. Tương tự như tôm cá, nếu mực, bạch tuộc được ủ urê thì nhìn thấy tươi, nhưng sờ vào thì thịt mềm, nhão.
Để tránh mua phải hải sản ngâm hóa chất, khi chọn người mua nên kiểm tra kỹ. Nên mua đồ còn sống hoặc đã được đông lạnh tại các cửa hàng uy tín để tránh mua phải hải sản bị tẩm ướp urê. Đặc biệt, không nên ham hải sản rẻ vì dễ bị ướp hóa chất.
Một trong những hóa chất thường xuyên được sử dụng để bảo quản hải sản là urê, vì chất này khi hòa tan trong nước sẽ làm tăng độ lạnh, giúp thực phẩm sống tươi lâu hơn. Urê vốn là phân bón hóa học dùng trong nông nghiệp, có tác dụng kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn và có giá thành rất rẻ.
Hải sản chứa nhiều dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, nhưng khi bị urê ngấm vào thì không còn nguyên chất, và có thể gây ngộ độc cho người dùng. Dù có rửa bao nhiêu lần nước, cũng rất khó loại bỏ hoàn toàn các dẫn xuất độc hại của urê, vốn đã thấm sâu trong thực phẩm.
Trong cơ thể người, nếu lượng urê quá mức cho phép sẽ gây giảm hoạt động của tuyến giáp, rối loạn máu ác tính, rối loạn thần kinh... Ngoài ra, chất này có thể chứa các thành phần nguy hiểm như kim loại nặng, gây ngộ độc, nhẹ là chóng mặt, đau bụng, nặng hơn sẽ nôn mửa, tiêu chảy, trường hợp cấp cứu không kịp thì tử vong.
Phân biệt cá tươi sạch và cá có urê
Với cá ướp urê, nhìn bề ngoài thấy rất tươi, mắt cá trong, mang cá đỏ tươi hơn bình thường, nhưng độ đàn hồi thân cá không cao, khi ấn tay vào sẽ mềm, mình cá lõm xuống, ngửi cá có mùi khai chứ không phải mùi tanh đặc trưng. Khi rửa vài nước, cá sẽ mềm, lúc chiên hay kho cá sẽ rã ra và không có mùi thơm tự nhiên của cá biển.
Nên chọn mua loại thực phẩm được bảo quản tốt trong hệ thống cấp đông, tủ lạnh hoặc trong đá bào nhỏ phủ kín. Dù thấy cá mang đỏ tươi, thịt chắc, mình lạnh, nhưng không ướp trong đá bào nhỏ hoặc ngâm trong thau nước có một ít nước đá vụn thì không nên chọn.
Cách phân biệt cá tươi:
- Mắt cá tươi lồi và trong suốt, giác mạc đàn hồi. Mắt cá ươn thì lõm vào trong hốc mắt, có màu đục và giác mạc mắt nhăn nheo hoặc rách nát.
- Hậu môn (trôn) cá tươi thụt sâu vào bên trong, màu trắng nhạt và bụng cá lép. Cá ươn thì hậu môn màu hồng hay đỏ bầm, lòi ra ngoài, bụng cá phình to.
- Mang cá tươi màu đỏ hồng, dính chặt với hoa khế, không nhớt, không có mùi hôi. Mang cá ươn màu xám, không dính chặt với hoa khế, có nhớt, có mùi hôi.
- Vảy cá tươi óng ánh, bám chặt với thân cá, không có niêm dịch, không có mùi hôi. Vảy cá ươn mờ, không sáng óng ánh, dễ tróc khỏi thân cá, có mùi.
- Ngoài ra, miệng cá tươi ngậm kín, thịt rắn chắc, đàn hồi, không để lại vết ấn của ngón tay vào thịt cá, còn cá ươn thì ngược lại.