Mùa hè nhà tôi hay mua nhân trần, cam thảo về đun uống để giải nhiệt. Tuy nhiên, mới đây tôi có nghe nói uống nhân trần không cẩn thận sẽ có hại cho sức khỏe.
Xin hỏi, uống nhân trần thế nào thì tốt? Những người thế nào thì không được uống nhân trần?
Qua nghiên cứu, nhân trần có tác dụng làm tăng tiết, thúc đẩy quá trình bài tiết dịch mật, bảo vệ tế bào gan, ngăn ngừa tình trạng gan nhiễm mỡ, làm hạ huyết áp và thúc đẩy sự tuần hoàn máu trong cơ thể. Bên cạnh đó, nhân trần còn có tác dụng giải nhiệt, giảm đau, chống viêm, đồng thời có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn như vi khuẩn tụ cầu vàng, vi khuẩn phó thương hàn, thương hàn, mủ xanh, ecoli, lị, song cầu khuẩn, vi khuẩn gây viêm não, viêm phổi và một số loại nấm. Nhân trần còn giúp cải thiện công năng miễn dịch và giúp ức chế sự tăng sinh (phát triển) của tế bào ung thư.
Trên lâm sàng, người ta đã dùng nhân trần để điều trị các bệnh như viêm gan truyền nhiễm cấp tính, viêm gan thể da vàng, vàng da tán huyết do thương hàn ở trẻ sơ sinh, giun chui ống mật, rối loạn lipid máu, thiểu năng mạch vành, bệnh eczema dai dẳng ở trẻ em, viêm loét miệng, lám da.
Nhân trần thường được kết hợp với các vị thuốc khác trong Đông y như là diệp hạ châu (cây chó đẻ răng cưa), cam thảo… làm thành các bài thuốc chữa sỏi mật, vàng da hay uống đề phòng các bệnh do thấp nhiệt gây ra, tác dụng của nhân trần là lợi mật, nhuận gan cho nên chỉ dùng khi túi mật bị viêm hay tắc, không tiết ra dịch, gan không nhuận. Nếu dùng hàng ngày, thường xuyên, làm nhuận gan quá mức – gan tiết ra nhiều dịch, trong khi nhu cầu cơ thể không cần đến sẽ làm mất cân bằng các chất và sinh ra bệnh tật. Như vậy, chỉ dùng nhân trần khi cơ thể có bệnh.
Sử dụng nhân trần kết hợp cam thảo làm nước uống hàng ngày có tác dụng nhất định vì nhân trần lợi tiểu, cam thảo giữ nước nên mang lại sự trung hòa và cân bằng. Tuy nhiên cũng chỉ nên dùng có chừng mực, với liều lượng nhất định, tuyệt đối không nên lạm dụng để tránh những hệ lụy không mong muốn cho sức khỏe.
Như trên bạn đã biết tác dụng của nhân trần. Bạn bị men gan cao uống nhân trần là rất tốt. Tuy nhiên bạn nên uống theo hướng dẫn của các lương y, không được lạm dụng thuốc. Còn với thuốc cà gai leo bạn dùng cũng tốt. Cà gai leo làm thuốc chữa viêm gan đặc biệt là viêm gan B mãn tính thể hoạt động. Thuốc có tác dụng bảo vệ tế bào gan.
Trích- TS. Vũ Thị Lừu-Chuyên khoa Nội - Tiêu hóa-Bệnh viện E
Cam thảo có tính chất giữ nước, trong khi nhân trần lại giúp đào thải là hai vị thuốc trái ngược nhau được sử dụng chung sẽ không có lợi cho cơ thể bởi tương tác thuốc, nhất là tăng huyết áp.
Để đảm bảo an toàn, không nên dùng thường xuyên hàng ngày. Nếu dùng cũng không quá 1 lít/ngày. Khi mua nhân trần, cam thảo khô nên mua ở những cơ sở có uy tín, có nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo chất lượng của sản phẩm. Cần kiểm tra xem nhân trần phơi khô có bị ẩm mốc hay không.
người già và trẻ nhỏ dưới 1 tuổi cũng cần thận trọng với đồ uống mát, có tính giải nhiệt cao vì chức năng tiêu hóa của người già và trẻ nhỏ không ổn định, khả năng hấp thụ kém hơn nên uống nhiều nước mát không tốt. Nhẹ có thể dẫn tới tình trạng rối loạn tiêu hóa gây chướng bụng, tiêu chảy, chán ăn, nặng hơn thì có thể gây ra một số bệnh về đường ruột, mất nước, hôn mê.
Phụ nữ mang thai nếu không có bệnh lý về gan, không được bác sĩ chỉ định thì cũng cần thận trọng khi dùng nhân trần vì uống nhiều có thể làm thai suy dinh dưỡng, chết lưu. Phụ nữ sau sinh uống nhân trần nhiều có thể bị mất sữa hoặc có ít sữa.